MAVİ DEVRİM: SU ÜRÜNLERİNDE ÜRETİMİN %60,4'Ü ARTIK YETİŞTİRİCİLİKTEN GELİYOR

Türkiye su ürünleri sektöründe üretim yapısı köklü bir değişim geçiriyor. TÜİK tarafından açıklanan 2025 yılı Su Ürünleri İstatistiklerine göre toplam su ürünleri üretimi 1 milyon 37 bin 19 ton olarak gerçekleşti. Bu üretimin; 626 bin 591 tonu (%60,4) yetiştiricilikten, 410 bin 428 tonu (%39,6) avcılıktan elde edildi. Bu oran, Türkiye su ürünleri tarihinde yetiştiriciliğin ulaştığı en yüksek paylardan biri olarak dikkat çekiyor. Üretimin Yeni Merkezi: Yetiştiricilik 2025 yılında üretilen her 10 kilogram su ürününün yaklaşık 6 kilogramı yetiştiricilik tesislerinden geldi. Yetiştiricilik üretimindeki bu büyüme; Gıda arz güvenliğinin güçlenmesi, İhracat kapasitesinin artması, Teknoloji kullanımının yaygınlaşması, Enerji verimliliği yatırımlarının önem kazanması açısından stratejik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Enerji Verileri Neden Önemli? Su ürünleri yetiştiriciliği, enerji yoğun sektörler arasında yer almaktadır. Bir yetiştiricilik tesisinde enerji tüketimi; Pompalama sistemleri, Oksijenlendirme ekipmanları, Su sirkülasyon sistemleri, Soğuk hava depoları, İşleme ve paketleme tesisleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Uluslararası çalışmalara göre yetiştiricilik tesislerinde enerji giderleri toplam işletme maliyetlerinin yaklaşık %10-25'i arasında değişebilmektedir. Özellikle havalandırma ve oksijenlendirme sistemleri bazı tesislerde toplam elektrik tüketiminin %30-50'sini oluşturabilmektedir. Dijitalleşme ve Yapay Zekâ Dönemi 2025-2029 Su Ürünleri Sektör Politika Belgesi'nde öne çıkan başlıklardan biri de dijitalleşmedir. Yapay zekâ destekli izleme sistemleri sayesinde; Yem tüketimi optimize edilmekte, Balık sağlığı anlık takip edilmekte, Su kalitesi sürekli izlenmekte, Enerji tüketimi azaltılabilmektedir. Araştırmalar, dijital enerji yönetimi uygulamalarının enerji tüketiminde %15-30 arasında tasarruf sağlayabildiğini göstermektedir.akamlar bize önemli bir gerçeği gösteriyor: 2025 yılında Türkiye'de üretilen her 100 kilogram su ürününün 60 kilogramı artık yetiştiricilik tesislerinden geliyor. Bu dönüşüm yalnızca üretim modeli değişikliği değildir. Bu aynı zamanda enerji yönetimi, dijitalleşme ve düşük karbonlu üretime geçiş sürecidir. Geleceğin rekabeti daha fazla balık üretmekten çok, bir kilogram balığı daha az enerji tüketerek üretebilmek olacaktır. Reşan Arlıer Enerji Yöneticisi | Yalın Dönüşüm Danışmanı